ร้านค้าบุกรุกพื้นที่ไหล่ทางสาธารณะ

ร้านค้าไหล่ทางท่าขอนยางรุกคืบ พ.ท.หนัก  เทศบาลเร่งแปรพื้นที่เป็นที่ผ่อนผัน  แง้มเงินมืดเช่าไหล่ทางค้าขายอยู่นอกการควบคุม จากกรณีที่เทศบาลตำบลท่าขอนยางได้มีการขยายช่วงไหล่ถนนในปีพ.ศ. 2549  เพื่อปรับภูมิทัศน์ในช่วงถนนตั้งแต่เขตป้อมตำรวจสามแยก  จนถึงมหาวิทยาลัยมหาสารคามช่วงม.ใหม่ให้มีความสวยงามและเป็นระเบียบมากยิ่งขึ้น

ความคืบหน้าเรื่องนี้ นายทนงศักดิ์  ศรีสวัสดิ์  เจ้าหน้าที่วิเคราะห์นโยบายและแผน  เทศบาลตำบลท่าขอนยาง อ.กันทรวิชัย จ.มหาสารคามกล่าวว่า  เดิมทางเทศบาลมีโครงการขยายไหล่ถนนช่วงม.ใหม่ถึงท่าขอนยาง  เนื่องจากถนนเส้นดังกล่าวเป็นเส้นทางที่ชาวบ้านและนิสิตมหาสารคามในพื้นที่ใช้สัญจรเป็นเส้นทางหลัก  แต่เมื่อโครงการแล้วเสร็จ กลับมีชาวบ้านเข้ามาจับจองพื้นที่ไหล่ถนนทำการค้า  รวมถึงร้านค้าในอาคารพาณิชย์บางแห่ง  ขยายพื้นที่ล้ำเข้ามาในบริเวณไหล่ทาง   มีการตั้งป้ายร้านแบบถาวรและเปิดพื้นที่ไหล่ทางหน้าร้านให้เช่า ขัดต่อกฎหมายและเป็นการบุกรุก  เนื่องจากพื้นที่ไหล่ทางดังกล่าว เป็นพื้นที่สาธารณะที่ไม่สามารถให้ผู้ใดนำไปใช้ประโยชน์ได้  ซึ่งทางเทศบาลเคยไล่ร้านค้าที่บุกรุกเข้ามาแต่ไม่นานก็กลับมาค้าขายอีก

นายทนงศักดิ์กล่าวต่อว่า  ไหล่ทางดังกล่าวอยู่ในความรับผิดชอบของเทศบาลตำบลท่าขอนยาง  ที่รับมาจากแขวงการทางกระทรวงคมนาคม  ซึ่งทางเทศบาลไม่ได้นิ่งนอนใจกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น   และทางเทศบาลไม่ต้องการให้ใครมาใช้ประโยชน์บนพื้นที่ดังกล่าว  แต่เนื่องจากร้านค้าที่มาจับจองมีจำนวนมาก  จึงต้องใช้วิธีที่ละมุนละม่อมในการจัดการ  และมีการกำหนดแผนนโยบายที่ชัดเจน  ซึ่งเบื้องต้นทางเทศบาลเปิดให้ร้านค้าบริเวณไหล่ทางลงทะเบียนและมีนโยบายเปิดพื้นที่บริเวณไหล่ทางให้เป็นพื้นที่ผ่อนผัน  สามารถทำการค้าขายได้“ทางเทศบาลเราไม่มีนโยบายเพิ่มร้านค้าบนไหล่ทาง  แต่เมื่อมีร้านค้าจำนวนมากตั้งบนไหล่ถนน  และชาวบ้านใช้พื้นที่เป็นที่ค้าขาย  จึงน่าจะเป็นประโยชน์หากเราเปิดให้เป็นพื้นที่ผ่อนผัน  สามารถค้าขายในช่วงวันและเวลาที่เรากำหนด  โดยทางเทศบาลจะออกใบอนุญาตให้  ตอนนี้อยู่ในขั้นตอนการดำเนินการ  น่าจะมีการบังคับใช้ได้ในเดือนหน้า” นายทะนงศักดิ์กล่าว

ทั้งนี้ เจ้าหน้าคนเดิมย้ำว่า ถึงแม้ว่าทางเทศบาลจะเปิดพื้นที่สาธารณะให้กับชาวบ้านค้าขาย  แต่ต้องเป็นไปตามระเบียบที่ทางที่เทศบาลกำหนดไว้  เช่นการไม่ติดตั้งร้านค้าแบบถาวร  หรือป้ายร้านแบบถาวรบนไหล่ทาง  รวมถึงการกำหนดวันหยุดการค้าบนไหล่ถนน 1 วันในทุกสัปดาห์  เพื่อคืนพื้นที่ให้แก่สาธารณะ  “เบื้องต้นคาดว่าจะให้ร้านค้าบนไหล่ถนนปิดวันศุกร์ 24 ชม.  เพื่อให้เทศบาลทำความสะอาดไหล่ทาง หลายๆครั้งเราจะเห็นว่าไหล่ถนนมีหญ้า  มีขยะ  ส่วนหนึ่งเพราะเทศบาลทำความสะอาดไม่ได้  เพราะร้านพวกนี้ตั้งร้านอยู่ตลอด  ซึ่งในอนาคตหากมีบังคับใช้กฎหมายในข้อนี้  น่าจะทำให้ไหล่ทางและถนนมีระเบียบมากยิ่งขึ้น  ส่วนข้อกำหนดดังกล่าว  ร้านค้าที่ตั้งบนไหล่ทางต้องปฏิบัติตาม  เนื่องจากทางเทศบาลได้ผ่อนปรนให้เป็นพื้นที่ผ่อนผัน  เพราะการค้าขายบนพื้นที่สาธารณะนั้นไม่ถูกกฎหมายตั้งแต่แรกอยู่แล้ว” นายทนงศักดิ์กล่าว

เจ้าหน้าที่คนเดิมเผยต่อไปว่า หากนโยบายการดังกล่าวผ่านมติและมีผลบังคับใช้   ร้านค้าบริเวณไหล่ทางจะสามารถทำการค้าได้โดยถูกกฎหมาย  แต่การตั้งร้านค้าบนไหล่ทางนั้น  จะเป็นการบดบังพื้นที่ด้านหลัง  ซึ่งส่วนใหญ่เป็นอาคารพาณิชย์  ในการลงทะเบียนจึงต้องได้รับการยินยอมจากเจ้าของที่   จึงทำให้เกิดการเช่าพื้นที่บนไหล่ถนน  เป็นการกำหนดราคากันเองระหว่างเจ้าของที่และร้านที่จะเข้ามาเปิดบนไหล่ทาง  ซึ่งเทศบาลมิสามารถควบคุมได้  เพราะเป็นการตกลงโดยสมยอมระหว่างร้านค้าทั้งสองร้าน

นางสาวแววตา  มังสาลี  เจ้าของร้านชานมไข่มุกปั่นซึ่งตั้งร้านค้าบริเวณไหล่ทางกล่าวว่า   ตนขายชานมไข่มุกมาได้ 5 เดือน และจ่ายให้กับเจ้าของที่ไหล่ทางข้างหลัง    โดยเสียให้เดือนละ 800 บาท  ไม่รวมค่าน้ำค่าไฟ  หากทางเทศบาลจะมีการเก็บเงินเพิ่มและให้หยุดทุกวันศุกร์อาจได้รับกระทบ  แต่ไม่สามารถเรียกร้องได้ เพราะทราบว่าตั้งร้านในพื้นที่ๆไม่อนุญาตให้ขาย

นางเอ (นามสมมุติ) เจ้าของร้านค้าแห่งหนึ่ง กล่าวว่า  ตนได้เปิดร้านบนไหล่ทางเสียเงินค่าเช่าให้แก่เจ้าของที่หลังร้านเดือนละ 2,000 บาท  ซึ่งตนทราบดีว่าการค้าขายบนไหล่ทางไม่ถูกกฎหมาย  และการเรียกเก็บเงินจากเจ้าของพื้นที่ด้านหลังนั้นเป็นการเรียกเก็บที่ไม่ถูกต้อง  แต่ด้วยความที่ตนต้องการพื้นที่ค้าขายจึงจำเป็นต้องจ่าย   ซึ่งราคาค่าเช่าแล้วแต่ตกลงกับเจ้าของที่ด้านหลัง  ราคามักแบ่งตามแต่ละพื้นที่  หากอยู่ในพื้นที่ๆมีหอพักตั้งอยู่มาก  และมีนิสิตจำนวนมากราคาก็จะแพงตาม  ส่วนนโยบายการลงทะเบียนและการเก็บเงินปีละ 500 บาทนั้นไม่ส่งผลกระทบมาก แต่การให้หยุดทุกวันศุกร์อาจมีผลกระทบต่อรายได้บ้างเล็กน้อย

อาจารย์วิศิษย์  เจนนานนท์  อาจารย์ประจำวิทยาลัยการเมืองการปกครอง มหาวิทยาลัยมหาสารคามได้ให้ความเห็นว่า  ทางที่เป็นสาธารณะของแผ่นดิน  เป็นสาธารณะประโยชน์ที่ประชาชนใช้ร่วมกันโดยมีรัฐเป็นผู้ดูแล  ดังนั้นการเรียกเก็บเงินโดยไม่มีกฎหมายมารองรับนั้นเป็นการเรียกเก็บที่ไม่ถูกต้อง  และเจ้าของพื้นที่ด้านหลังร้านค้าบนไหล่ทางก็ไม่มีอำนาจในการเรียกเก็บเงินเช่นกัน   ซึ่งหากร้านค้าทั้งสองร้านเกิดการฟ้องร้องจะไม่มีผลตามกฎหมาย เนื่องจากพื้นที่สาธารณะไม่มีสิทธิเอาไปให้เช่าและการเช่าไม่มีผลตามกฎหมาย   ผู้ให้เช่าไปฟ้องตามสัญญาเช่ามิได้  และแม้จะฟ้องขับไล่ก็มิได้เนื่องจากไม่มีอำนาจฟ้อง  ไปตกลงแบ่งครอบครองพื้นที่ก็มิได้

นางสาวเมษริณญ์ญา กุลเดชปริยวิศว์ นิสิตมหาวิทยาลัยมหาสารคามชั้นปี 4 กล่าวว่า  ปกติตนใช้เส้นทางเท้าและสัญจรบริเวณไหล่ถนนบ่อยๆ  เมื่อร้านค้าตั้งร้านบริเวณทางเท้าและไหล่ทาง  ทำให้ตนต้องออกไปเดินริมถนนเสี่ยงต่ออุบัติเหตุจากรถที่สัญจรไปมา  แทนที่ตนจะปลอดภัยด้วยทางเท้าที่เทศบาลจัดไว้ให้

เรื่อง :  นภสร   ไชยคำภา

เรื่อง/ภาพ  :  มณีนุช   เสียงหวาน